قیمت دلار در اقتصاد ایران تنها از اخبار سیاسی و تحولات دیپلماتیک فرمان نمیگیرد. گرچه انتشار یک خبر مثبت از مذاکرات میتواند در کوتاهمدت ورق بازار ارز را برگرداند، اما در افقهای زمانی طولانیتر، متغیرهایی همچون رشد نقدینگی، تورم، کسری بودجه و انتظارات فعالان اقتصادی بار دیگر خود را به قیمتها تحمیل میکنند. به همین دلیل، برای پیشبینی قیمت دلار تا پایان سال ۱۴۰۵ نمیتوان تنها چشم به نتیجه مذاکرات دوخت و از متغیرهای پولی غافل شد.
دادههای جدول نشان میدهد میزان نقدینگی از حدود ۱۹٬۴۰۶ همت در مرداد به ۲۶٬۳۹۲ همت در اسفند میرسد؛ یعنی افزایشی نزدیک به ۳۶ درصد در فاصله تنها هفت ماه. اگر سایر متغیرها را ثابت فرض کنیم، چنین رشدی میتواند زمینه را برای افزایش نرخ تعادلی ارز فراهم کند. اما سؤال اصلی اینجاست: دلار در دو سناریوی «توافق» و «عدم توافق» تا کجا میتواند پیش برود؟
پیشبینی قیمت دلار در بدبینانهترین حالت
اگر شرایط سیاسی فعلی ادامه پیدا کند و توافقی که بتواند انتظارات تورمی، محدودیتهای ارزی یا فشار تحریمها را بهطور معناداری کاهش دهد شکل نگیرد، روند افزایشی نقدینگی میتواند دست بالاتر را در بازار ارز داشته باشد.
مطابق دادههای جدول، نرخ تعادلی دلار در مرداد حدود ۱۹۴٬۰۶۲ تومان برآورد شده است. این عدد در شهریور به ۲۰۲٬۷۷۶ تومان، در آبان به ۲۲۱٬۳۹۴ تومان و در دی به ۲۴۱٬۷۲۱ تومان میرسد. روند افزایشی تا پایان زمستان نیز ادامه دارد و نرخ تعادلی دلار در اسفند در محدوده ۲۶۳٬۹۱۵ تومان قرار میگیرد.
در همین سناریو، حد پایین قیمت دلار برای اسفند حدود ۲۵۱٬۳۴۸ تومان و حد بالای آن ۲۷۷٬۸۰۵ تومان برآورد شده است. بنابراین اگر خبری از گشایش سیاسی جدی نباشد و نقدینگی مطابق این مسیر رشد کند، محدوده ۲۵۰ تا ۲۸۰ هزار تومان میتواند به یکی از نواحی مهم قیمت دلار در ماههای پایانی سال تبدیل شود.
به بیانی دیگر، در سناریوی بدون توافق، رشد حجم پول میتواند همچنان آتش تقاضا برای داراییهایی همچون ارز و طلا را شعلهور نگه دارد و اجازه ندهد افتهای مقطعی قیمت دلار به روندی پایدار تبدیل شوند.
پیشبینی قیمت دلار در خوشبینانهترین حالت
اما اگر توافقی شکل بگیرد، معادله میتواند تا اندازهای تغییر کند. توافق معمولاً پیش از آنکه اثر واقعی خود را بر اقتصاد بگذارد، از مسیر انتظارات وارد بازار میشود. کاهش نگرانی از آینده، افزایش امید به دسترسی بهتر به منابع ارزی و فروکشکردن تقاضای احتیاطی میتواند بخشی از حباب موجود در قیمت ارز را تخلیه کند.
در سناریوی تعدیلشده پایان سال، نرخ تعادلی دلار در محدوده ۲۲۷٬۴۵۷ تومان قرار میگیرد. حد پایین این سناریو حدود ۲۱۶٬۶۲۶ تومان و سقف آن نزدیک به ۲۳۹٬۴۲۹ تومان برآورد شده است.
بنابراین فاصله میان نرخ تعادلی اسفند در سناریوی تداوم شرایط فعلی، یعنی ۲۶۳٬۹۱۵ تومان، با نرخ تعادلی سناریوی توافق حدود ۱۴ درصد است. این اختلاف نشان میدهد که یک توافق اثرگذار میتواند بخش چشمگیری از فشار انتظاری بازار ارز را تخلیه کند، اما لزوماً قادر نیست دلار را به قیمتهای سالهای گذشته بازگرداند.
آیا بهبود شرایط سیاسی میتواند جلوی رشد دلار را بگیرد؟
اینجا همان جایی است که باید میان اثر کوتاهمدت سیاست و روند بلندمدت متغیرهای پولی تفاوت قائل شد. حتی در سناریوی توافق نیز حجم نقدینگی تا پایان سال به حدود ۲۶٬۳۹۲ همت میرسد. بنابراین اگر موتور رشد نقدینگی همچنان روشن بماند، توافق ممکن است سرعت افزایش نرخ ارز را کم کند، اما بهتنهایی قادر نیست ریشههای بنیادی فشار بر ریال را از میان بردارد.
در مجموع، دادههای موجود دو تصویر متفاوت ترسیم میکنند: بدون توافق، دلار میتواند تا پایان سال در محدوده تعادلی ۲۶۴ هزار تومان و حتی سقفهای نزدیک به ۲۷۸ هزار تومان حرکت کند؛ با توافق، نرخ تعادلی ممکن است به حوالی ۲۲۷ هزار تومان عقبنشینی کند. بااینحال، آنچه در نهایت مسیر دلار را تعیین میکند، تنها میز مذاکره نیست؛ رشد نقدینگی، تورم و سیاستهای مالی و پولی نیز همچنان از بازیگران اصلی این میدان خواهند بود.
 سلب مسئولیت: این تحلیل صرفاً با هدف ارائه اطلاعات و آموزش تهیه شده و به هیچ عنوان توصیه یا پیشنهاد برای خرید، فروش یا نگهداری هیچیک از داراییها محسوب نمیشود. بازارهای مالی نوسانات و ریسکهای قابلتوجهی دارد و نتایج تحلیل تکنیکال قطعی و تضمینشده نیست. پیش از هرگونه تصمیمگیری مالی، شرایط بازار و میزان ریسکپذیری خود را بررسی کرده و در صورت نیاز با متخصص مالی مشورت کنید. مسئولیت کامل هرگونه تصمیم و پیامد ناشی از معاملات بر عهده کاربر است. |
